λίγα λόγια για το χωριό μας

cropped-tampela.jpg

Η Πόρπη (Τοπική Κοινότητα Πόρπης – Δημοτική Ενότητα ΑΙΓΕΙΡΟΥ), ανήκει στο δήμο ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ της Περιφερειακής Ενότητας ΡΟΔΟΠΗΣ που βρίσκεται στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, σύμφωνα με τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας,  όπως διαμορφώθηκε με το πρόγραμμα “Καλλικράτης”.

Η Πόρπη έχει υψόμετρο 36 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Βρίσκεται 22 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Κομοτηνής.

—Το χωριό είναι μικτό και αποτελείται από δύο οικισμούς: το Μουσουλμανικό και το Χριστιανικό.

    Οι Μουσουλμάνοι της Πόρπης μετοίκησαν στο χωριό, που παλαιότερα ονομαζόταν Ορτάκισλαρ, γύρω στα 1890, λίγο μετά την ίδρυση του Βουλγαρικού κράτους, το 1883 ή κατ’ άλλους το 1887. Η άφιξή τους ολοκληρώθηκε ως το 1906, την περίοδο που ήταν Σουλτάνος ο Αβδούλ Χαμήτ Β΄. Οι Μουσουλμάνοι, σύμφωνα με τον πληροφορητή μας Οσμάν Ρετζέπ κατάγονται από το Τάχταλι Ιριλέρ Βουλγαρίας. Περιπλανήθηκαν σε πολλές περιοχές για διάστημα τριών – τεσσάρων χρόνων, (στους Προσκυνητές και στις Σάπες), αλλά δεν έγιναν αποδεκτοί από τους εκεί κατοίκους. Η Βουλγαρία ανεξαρτητοποιήθηκε με τη βοήθεια των Ρώσων το 1878, στο έδαφός της, όμως, ζούσαν -και ζουν και σήμερα- αρκετοί μουσουλμάνοι: τουρκογενείς, πομάκοι, εξισλαμισμένοι, αθίγγανοι κ.ά.. Οι μουσουλάνοι της Πόρπης, λόγω των βουλγαρικών διώξεων μετακινούνται νότια, σε έδαφος της οθωμανικής αυτοκρατορίας τότε που το ονομάζουν Ορτάκισλαρ. Η περιοχή τα επόμενα χρόνια θα περάσει στη Βουλγαρία το 1913 (με τους βαλκανικούς πολέμους και τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου) και στην Ελλάδα (1920). Αρκετοί από αυτούς  όμως μετακινήθηκαν  στην Τουρκία τις δεκαετίες του ‘60 και του ‘80. Τη δεκαετία του ‘80 ήρθαν στην Πόρπη περίπου 20 οικογένειες πομάκων από την ορεινή Ροδόπη, κυρίως από το χωριό Άνω Βυρσίνη και Κέχρος.

—    Ο χριστιανικός οικισμός δημιουργήθηκε από Θρακιώτες πρόσφυγες που ήρθαν κυρίως από το Μαστανάρι της Ανατολικής Θράκης το 1922 με την ανταλλαγή πληθυσμών, που έγιναν μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Το χωριό έχει και άλλους κατοίκους από άλλα μέρη της Ανατολικής Θράκης, το Χατζηγύρι και τις 40 Εκκλησιές,  καθώς και της Μικράς Ασίας και του Πόντου. Το 1956 πέντε  οικογένειες Σαρακατσάνων εγκαταστάθηκαν εδώ οριστικά, ενώ πριν ζούσαν νομαδικά ανάλογα με τις α­νάγκες επιβίωσης των κοπαδιών τους, τον χειμώνα στον κάμπο και μετά την άνοιξη στο βουνό.

1919056_1063277843690595_1125527659401969378_n
Οι Ανατολικοθρακιώτες κάτοικοι της Πόρπης προέρχονται από το Μαστανάρι (περιφέρεια Μαλγάρων), κυρίως, από το Χατζηγύρι (περιφέρεια Κεσσάνης) κι από το Γκελγενίκιοι (Περιφέρεια Σαράντα Εκκλησιών).

 

Χάρτης
Οι Μικρασιάτες της Πόρπης προέρχονται από τα γειτονικά χωριά Γκιαούρκιοϊ και Μάλκατζι. Το Μάλκατζι σήμερα δεν υπάρχει, έγινε λίμνη, ενώ το Γκιαούρκιοϊ μετονομάστηκε σε Ahmetbeyli

—   Οι Θρακιώτες πρόσφυγες από την περιοχή της Μακράς Γέφυρας (Οζούν Κιοπρού) ήρθαν το 1922, με ενδιάμεσους σταθμούς στο Διδυμότειχο, την Αλεξανδρούπολη και την Κομοτηνή, όπου και η ειδική επιτροπή για τους πρόσφυγες τους έστειλε εδώ, σε ένα οικισμό που κατοικούσαν μόνο μουσουλμάνοι. Αρχικώς εγκαταστάθηκαν σε τουρκικά σπίτια, που ήταν στη πραγματικότητα καλύβες από πλίνθους, κάποτε και χωρίς κεραμίδια. Μετά το 1926, με την διανομή οικοπέδων, και το 1931 με την διανομή γης, έχτισε το κράτος σπίτια όπου και εγκαταστάθηκαν οριστικά. Οι μουσουλμάνοι του χωριού είχαν και έχουν άριστες σχέσεις με τους χριστιανούς κατοίκους. Όσοι έφυγαν από το χωριό, αναχώρησαν την περίοδο του εμφυλίου πολέμου, λόγω των πολεμικών γεγονότων και όχι από οποιοσδήποτε μορφής δυσαρέσκεια προς τους χριστιανούς συγχωριανούς τους. Η ειρηνική αυτή συμβίωση συνεχίζεται μέχρι σήμερα

—    Στη συλλογική μνήμη των κατοίκων της Πόρπης, ιδίως μάλιστα στους πιο ηλικιωμένους, σώζονται αναμνήσεις από βιώματα ή με βάση διηγήσεις πρεσβύτερων συγγενών τους, από τις συνθήκες και τους όρους της προσφυγιάς του ’22• θυμούνται την πρώτη προσφυγιά του 1912, τη λαχτάρα τους για την πατρίδα, την επάνοδό τους το 1920 και τον οριστικό ξεριζωμό τους το 1922, καθώς και το ότι ερχόμενοι άφηναν ορισμένες οικογένειες σε μερικά από τα χωριά που συναντούσαν στο δρόμο. Αναφέρουν ακόμη ότι ορισμένοι από την “πατρίδα”, όπως με νοσταλγία αποκαλούν τα χωριά προέλευσής τους στην Ανατολική Θράκη, έφτασαν να εγκατασταθούν μέχρι και σε ορισμένα χωριά της περιφέρειας  των Σερρών και του Κιλκίς. Θυμούνται ακόμη πως η πάγια πρόποση των προγόνων τους ήταν “στην υγειά μας και καλή πατρίδα ”, καθώς δήλωναν  έτσι τον πόθο και την προσδοκία του γυρισμού, που τους διακατείχαν. Θυμούνται ακόμη τα κουνούπια και την ελονοσία που τους  βασάνιζαν μέχρι τα πρόσφατα χρόνια, οπότε και βελτιώθηκε με σχετικές παρεμβάσεις η ανθυγιεινή αυτή κατάσταση.

—   Οι ασχολίες των κατοίκων

Οι ασχολίες των κατοίκων της Πόρπης επικεντρώνονται στη γεωργία και την κτηνοτροφία, με την καλλιέργεια σιτηρών, βαμβακιού και καπνού, ιδίως για τους μουσουλμάνους. Οι κτηνοτρόφοι Σαρακατσάνοι της περιοχής, που άρχισαν τις μόνιμες εγκαταστάσεις τους ήδη από το 1928, ανήκαν σε δύο κυρίως τσελιγγάτα, τους Χατζοπουλαίους, που πήγαν στη γειτονική Γλυφάδα, και τους Γκουντακαίους, που έμειναν στην Πόρπη. Ένα τρίτο τσελιγγάτο, οι Ζαραίοι, μοιράστηκαν ανάμεσα στη Γλυφάδα και την Σάλπη.

Δημογραφική εξέλιξη

  • Το 1920 στην Πόρπη κατοικούσαν 199 άτομα, όλοι τους Μουσουλμάνοι Πρόσφυγες από τη Νότια Βουλγαρία, απ’ την οποία μετακινήθηκαν το 1878, όταν η Βουλγαρία έγινε ανεξάρτητο κράτος με τον Ρωσο- τουρκικό πόλεμο του 1877-78. Η περιοχή τότε ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και ήταν ακατοίκητη. Η περιοχή ήταν κυρίως βοσκότοπος, στον οποίο κατέβαιναν κτηνοτρόφοι από τη Ροδόπη με τα κοπάδια τους για να ξεχειμωνιάσουν. Υπήρχαν, λοιπόν, κάποια πρόχειρα καταλύμματα, καλύβια, ενώ βόρεια και νότια του χωριού υπήρχαν πηγάδια. Εκεί σταματούσαν για να ξεδιψάσουν μεταφορείς με τις καμήλες ή τα κάρα τους, που κινούνταν από το Πορτολάγος στην Κομοτηνή. (Αυτό μαρτυρούν τα  παλιότερα τοπωνύμια Ορτάκισλαρ, Κιούρτοβα, Ντεβέ Καβασί, Κατίρ Αγλί κ.α.)
  • Το 1923 εγκαταστάθηκαν στην Πόρπη 204 πρόσφυγες, όλοι τους καταγόμενοι από το Μαστανάρι Αν. Θράκης. Έχτισαν τα σπίτια τους δίπλα στον υπάρχοντα Μουσ/κό Μαχαλά, χωριστά, ωστόσο το χωριό ήταν ένα, ανήκε πλέον στην Ελλάδα, ενώ από την ανταλλαγή των πληθυσμών που όριζε η Συνθήκη της Λοζάνης είχαν εξαιρεθεί οι Μουσ/νοι της Δυτ. Θράκης. Έτσι, ο συνολικός πληθυσμός της Πόρπης το 1923 ήταν 403 άτομα.
  • Την οκταετία 1923-1931 έχουμε σημαντική αύξηση του πληθυσμού. Μέσα σε διάστημα οκτώ χρόνων ο πληθυσμός της Πόρπης αυξήθηκε από 403 σε 660 (αύξηση 65%, περίπου). Η αύξηση αυτή δεν οφείλεται μόνο στον αριθμό γεννήσεων αλλά κυρίως στην εγκατάσταση νέων κατοίκων που κατάγονταν από τη Μικρασία (ήρθαν από το Νεοχώρι Ξάνθης), το Χατζηγύρι (ήρθαν από τα Πηγάδια Ξάνθης) και τις Σαράντα Εκκλησιές (ήρθαν από την Πάνδροσο Κομοτηνής).
  • Την εικοσαετία 1931-1951 έχουμε μείωση πληθυσμού (592 από 660), κυρίως λόγω του Ελληνο- ιταλικού πολέμου και της Βουλγαρικής Κατοχής. Μέσα σε συνθήκες κακουχίας πέθαναν πολλοί, ενώ κάποιες οικογένειες έφυγαν από την Πόρπη κι εγκαταστάθηκαν στην Κομοτηνή στη διάρκεια του Εμφυλίου.
  • Την δεκαετία 1951-1961 έχουμε σημαντική μείωση πληθυσμού (509 από 592), παρόλο που εγκαταστάθηκαν στην Πόρπη πέντε οικογένειες Σαρακατσάνων. Αρκετοί Μουσ/νοι έφυγαν για την Τουρκία, κάποιοι εγκαταστάθηκαν στην Κομοτηνή, ενώ άρχισε και η μετανάστευση στη Δυτ. Γερμανία.
  • Την δεκαετία 1961-1971, επίσης, υπάρχει σημαντική μείωση πληθυσμού (441 από 509) για δυο κυρίως λόγους:  πολλοί Μουσ/νοι έφυγαν για την Τουρκία και αυξήθηκε η μετανάστευση σε Δυτ. Γερμανία, Βέλγιο και Αυστραλία.
  • Την τεσσαρακονταετία 1971-2011 δεν υπάρχουν σημαντικές μεταβολές του πληθυσμού. Παρά το γεγονός ότι πολλοί εγκαταστάθηκαν σε πόλεις (στην Κομοτηνή, κυρίως, αλλά και στην Ξάνθη, στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα) ο πληθυσμός παραμένει στα ίδια επίπεδα για δυο λόγους: τη δεκαετία του 1990  εγκαταστάθηκαν αρκετές οικογένειες Πομάκων, στη Μουσ/κή συνοικία και κάποιες οικογένειες Ελληνοποντίων από τις χώρες της πρώην ΕΕΣΔ στη Χριστιανική συνοικία. Έτσι ο πληθυσμός παραμένει ως το 2011 σους 450, περίπου, κατοίκους.

Όπως φαίνεται στις απογραφές που έγιναν ο πληθυσμός της Πόρπης διαμορφώνεται ως εξής:

Έτος:    1920   1923     1931    1951    1961    1971     1981    1991    2001     2011

Πληθ.:   199      403      660     592       509      441       448       452        447       452

 

 

 

 

Powered by WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: